wtorek, 21 lutego 2012

Teresa Torańska ''Jesteśmy. Rozstania '68 ''

Przepięknie opowiedziana i przedstawiona ''czarna karta'' polskiej historii. Teresa Torańska to genialna dziennikarka, których dziś malutko- warto zwrócić na nią uwagę- za pomocą swoich wywiadów z ludzmi tworzy niesamowicie prawdziwe obrazy historii. Po ludzku, prosto z serca, tak, że opowieści przemawiają do nas od razu.
Przyznam wam się, że ten smutny epizot w polskiej historii był mi obcy, jakoś umknął mi gdzieś. Więc tym bardziej ta opasła książka pełna zdjęć i ludzkich losów zgrabnie przestawionych tak do mnie przemówiła.

Marzec '68- masowe wyjeżdzanie Żydów z Polski do Izraela. Taki był nagły nakaz. Podręczna walizka, wyjazd pociągiem do Wiednia a stamtąd wylot- kierunek- głównie Izrael. Jedni wyjeżdżali z panicznego strachu, drudzy nie mogli pogodzić się na bycie ''obywatelem drugiej kategorii''. Innym wydawało się to logiczne i jakaś szansa na ''lepsze życie'' choć nie do końca było to takie proste i oczywiste. Były to wyjazdy dramatyczne, w atmosferze nienawiści, antysemickich kampanii. Najtrudniej było tym, którzy nie brali udziału w życiu żydowskim, tym którzy czuli się zwyczajnie Polakami, nie praktykowali tradycji  pochodzenia. Co czuli? Jak potoczyło się ich życie? Jaki mają stosunek obecnie do Polski? A co z tymi, co przepracowali dwie dekady uczciwie, a na koniec z pięcioma dolarami musieli opuścić kraj?

 Każdy z nich był związany z Polską poprzez kulturę, wychowanie, więc to co powtarzają w swoich opowieściach jest często jednoznaczne- roztrzaskano ich indentyfikacje narodową na zawsze. Każdy z nich nosi w sobie ślad traumy. Niektórych nadal boli to, że Polacy lubili nagonkę na Żydów, że wielu z nich chciało by Żydzi opuścili kraj. Był to czas zaszczuty, zakłamany, ludzie zastraszeni...okropne czasy.. to państwo decydowało czy jesteś Żydem czy nie.
Mnóstwo ludzkich losów, historii, a w tych opowieściach, jak zawsze u Teresy Torańskiej panuje jakaś szczególna intymna atmosfera, która sprawia, że masz poczucie iż dana osoba opowiada o sobie właśnie tylko i wyłacznie tobie- czytelnikowi.

A na początek gorąco polecam ten oto zbiór wywiadów Teresy Torańskiej: ''Są. Rozmowy o dobrych uczuciach''- nie znajdziecie takich rozmów w żadnej vivie, gali...wyjątkowe rozmowy o życiu, uczuciach, stracie, miłości- które wzruszyły mnie do łez. Bo mądrych ludzi warto posłuchać i tego co mają o uczuciach do opowiedzenia. Z całego serca polecam i jako prezent dla najbliższych czy rodziców:

11 komentarzy:

  1. Ja właśnie zamówiłam to wczoraj w weltbildzie i czekam na dostawę do księgarni, żeby odebrać. Planuję lekturę w ciągu najbliższych kilku dni. Świetna recenzja:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. mIłego czytania zatem:) ''Są'' -ten zbiór wywiadów jest jeszcze bardziej przstępny i ciekawy moim zdaniem.

      Usuń
  2. Nie znam twórczości Teresy Torańskiej, ale na pewno po nią sięgnę. Ostatnio czuję przesyt beletrystyką i mam właśnie ochotę na literaturę faktu w dobrym wydaniu. Cieszy mnie też, że ktoś zdecydował się odsłonić ciemną stronę naszej narodowej historii, to nie zdaża się często.

    Pozdrawiam Cię serdecznie, Moniko i dziękuję Ci za tego bloga. Zaglądanie tutaj, to mój codzienny rytuał i przyjemność, od jakichś ośmiu miesięcy.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam ci na początek ''Są. Rozmowy o dobrych uczuciach''- te wywiady Torańskiej- nie sądze ze się zawiedziesz a możesz przeżyć coś niesamowitego. O ciemnej karcie polskiej histori są te reportaże może i trudniejsze, ale też warte uwagi i przeczytania. Dziękuje za miłe słowa.

      Usuń
  3. Lubię tematykę żydowską, ale wywiady wolę słuchać niż czytać. Zobaczymy. Pozdrawiam. :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Jako, że historia jest moim konikiem, z chęcią czytam takowe pozycje. Przyznaję, że po raz kolejny czuję się przez Ciebie wręcz zobowiązana do lektury ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No widzisz. Mnie w ogóle to gdzieś uciekło w szkole..a czasem wystarczy dobra książka i coś z hitorii zostaje w nas.

      Usuń
  5. Polecam film dokumentalny "Dworzec gdański" w reżyserii Marii Zmarz-Koczanowicz wg scenariusza Teresy Torańskiej. Jest to wstrząsający dokument poświęcony ludziom zmuszonym do emigracji po wydarzeniach marca 1968 roku oraz próba zmierzenia się z bolesnymi wydarzeniami roku 1968 - wybuchem antysemickiej histerii, która doprowadziła do masowego wyjazdu z Polski obywateli żydowskiego pochodzenia. Od ponad 20 lat emigranci spotykają się w izraelskim kurorcie Aszkelon położonym nad Morzem Śródziemnym. Od ich wyjazdu minęło 37 lat, a Polska jest nadal obecna w ich domach. Opowieści emigrantów wzbogacono unikalnymi materiałami archiwalnymi.
    Film można znaleźć na chomiku. pl
    http://chomikuj.pl/niania.ogg/edukacja+r*c3*b3wno*c5*9bciowa/*3d*3d+filmy+-+dokument/judaistyczne/Dworzec+Gdanski
    Nie wiem czy to jest zgodne z prawem, ale warto zaryzykować.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No to teraz Iza dałaś mi ''dopełnienie książki''..hm...sprawdzę i obejrzę. Jeśli chodzi o książkę- jest różnorona, nie wszyscy są na ''nie'' do Polski, wielu tęskni, są tacy co maj jeszcze gniew, tacy co polakami się nie czują. Różni.

      Usuń
  6. Czytałam Torańską i przyznaję, że jej publikacje robią ogromne wrażenie. Ja zaczynałam właśnie od "Są. Rozmowy o dobrych uczuciach". To bardzo wartościowa książka. W naszym kraju powinna być lekturą obowiązkową, bo nie dla wszystkich jest oczywiste, że świat ma więcej barw niż czarna i biała.
    "Jesteśmy. Rozstania '68" to imponujący zbiór sam w sobie. Ja akurat zaczytuję się bardzo intensywnie w tej tematyce. Nie tylko w kontekście 1968 roku. Na iplex'ie jest bardzo ciekawy dokument ale o przedwojennych Żydach pt "Po-lin"

    OdpowiedzUsuń
  7. Oj tak to dla mnie także ważna bardzo książka. Pisałam w zeszłym roku w marcu w rocznice. Dokument Dworzec gdański także polecam. Widziałam go już dwa razy i za każdym razem wywraca mnie on na lewą stronę. Także o tym dokumencie pisałam. Zbliża się dużymi krokami kolejny marzec. Pamiętajmy!
    Pozdrawiam ciepło:)

    OdpowiedzUsuń